نقشه سايت | ضمانت | شرايط | پيوند ها






دکتر کامران ایازی
شیراز   قصردشت  جنب انتقال خون   ساختمان ارسلان طبقه 6 واحد 2

تلفن: 71 73 628-0711
 همراه: 3910 148-0912

  Premium Domains  
 

آشنایی با دهان و دندان

 

دهان

دوره های دندانی

دندان های شیری

دندان ها چگونه نام گذاری می شوند؟
آبا مراقبت از دندان های شیری لازم است؟
دوره دندانی مخلوط
دندان شش سالگی
دندان های دایمی
دندان های عقل
دهان اولين قسمت دستگاه گوارش است كه از لب ها شروع و به حلق منتهی می گردد. در دهان دو فك وجود دارد.
       فك بالا ثابت است و حركت نمی كند. ولي فك پایين حركت دارد و عمل باز و بسته شدن دهان را انجام می دهد. در داخل استخوان هر فك حفراتی وجود دارد كه ريشه دندانها در آن قرار می گيرد.
در اين حفرات دندانها بوسيله الياف دور دندان به استخوان فك متصل می شوند. روی آرواره ها و دور دندان را لثه می پوشاند.
       به استخوان، لثه و الياف نگهدارنده دور دندان بافت نگهدارنده دندان گفته می شود.
دهان انسان در اعمال زيادی نظير حرف زدن خنديدن. چشيدن . گاز گرفتن. جويدن و بلعيدن غذا شركت دارد.
اولين قدم در راه گوارش غذا. خرد كرد و جويدن مواد غذایی است كه توسط دندانها صورت می گيرد . هركدام از دندانها با شكل خاص خود به عمل جويدن كمك می كنند.
دندان های پيشين برای بريدن . دندان های نيش براي پاره كردن و دندان های آسيا برای خرد كردن لقمه شكل گرفته اند.
 

هر انسان در زندگی خود. دو سری دندان ( دندان های شيری و دندان های دايمی ) و سه دوره دندانی ( شيری. مخلوط و دايمی) ‌دارد. از حدود 6 ماهگی كه اولين دندان شيری در دهان نوزاد رويش می یابد . تا سن 6 سالگی كه اولين دندان دايمی در دهان می رويد را دوره دندانی شيری می گويند. در اين دوران فقط دندان های شيری در دهان وجود دارند.
از 6 تا 12 سالگی به تدريج دندان های شيری جای خود را به دندان های دايمی می دهند. اين زمان را دوره دندانی مخلوط می گويند.

 در حدود 12 سالگی كه هيچ دندان شيری در دهان وجود ندارد و فقط دندان های دايمی در دهان هستند. تا پايان عمر را دوره دندانی دايمی می نامند.

 

دندان های شيری معمولا از شش ماهگي شروع به رويش می نمیند و تا سن دو و نيم سالگی تكمیل می شوند.
        البته زودتر در آمدن و يا تاخير در رويش به مدت چند ماه طبيعی است. ولی اگر اين تاخير بيش از 9 ماه گردد بايد به دندان پزشك مراجعه نمود.
       تعداد دندان های شیری 20 عدد است يعني كودك در هر فك ده دندان دارد و اين ده دندان در دو نيمه راست و چپ به صورت قرينه قرار دارد.
اسم اين پنج دندان از خط وسط به طرف عقب عبارتند از :‌دندان پيشین میانی. كه به طور قراردادی با حرف A نشان داده می شود .
      دندان پيشین طرفی و يا B .
      دندان نيش يا C‌.
      دندان آسيای اول يا D.
      دندان آسيای دوم يا E.

 

تعداد و نوع دندانها در فك بالا و پایين يكسان است. در هر فك نيز تعداد و نوع دندان های نيمه راست و چپ مشابه هستند.
بنابراين در دهان 4 نيم فك داريم.

نيم فک چپ بالا            نيمه فک راست بالا
نيم فک چپ پایين            نيم فک راست پایين

براي اسم بردن هر دندان بايد جای آن را در فك مشخص كرد برای اين كار از شكل زير استفاده می شود. اين شكل . فك و دندان های شخصی كه در روبروی ما ايستاده است. را نشان می دهد.

می توان شكل فوق را خلاصه كرد و فقط علامت دندان های مورد نظر را نوشت :

 

دندان های شيری علاوه بر وظايف معمولي يك دندان ( جويدن، تكلم حفظ شكل و زيبایی چهره ) وظيفه ديگری نيز دارند. در واقع دندان های شيری نسبت به دندان های دايمی وظيفه و نقش مهمی را به عهده دارند. حفظ فضای لازم برای رويش دندان های دايمی، وظيفه دندان های شيری است.
رويش صحيح دندان های دايمی ارتباط نزديكی با حفظ دندان هاي شيری تا سن طبيعي افتادن آن ها دارد. به طوری كه هرگاه دندان های شيری زودتر از زمان طبيعی كشيده شوند، يا آن كه بيشتر از مدت زمان لازم در دهان باقی بمانند، ممكن است رويش دندان های دايمی زيرين دچار اشكال شود.
       به عنوان مثال دندان های D و E بايستی تا سن 12-10 سالگی به طور سالم در دهان باقی بمانند. سپس با لق شدن آنها دندان های دايمی به جای آن ها رويش يابند . اگر اين دندان ها زودتر از موعد از دست بروند، دندان های مجاور به سمت محل خالی دندان كشيده شده (یا پوسیده) حركت كرده فضای موجود را تنگ تر می نمیند. لذا رويش دندان دايمی دچار مشكل می شود.
     متاسفانه بسياری از پدر و مادرها فكر می كنند كه زود خراب شدن دندان های شيری و كشيدن آن ها مهم نيست ‌چرا كه دندان های دايمی به جای آن ها خواهند روييد. به اين ترتيب با عدم مراقبت كافی باعث پوسيدگی زود رس و از دست رفتن آن ها می شوند، كه نتيجه آن رويش نا به جا و يا عدم رويش دندان های دايمی زيرين است.

 

 

از حدود سن 6 سالگی به تدريج دندان های دايمی شروع به رويش می كنند. در داخل استخوان فك هر كودك در زير دندان های شيری جوانه دندان های دايمی وجود دارند.
          با بزرگ شدن كودك . جوانه دندان های دايمی نيز رشد پيدا كرده و به تدريج شروع به حركت می كند. همراه با حركت جوانه دندان های دايمی ريشه دندان های شیری تحليل می رود . زماني كه ريشه دندان شیری از بين می رود . دندان لق شده و دندانه دايمی به جای آن در می آيد.
       به دندان های دايمی كه جایگزين دندان های شیری می شوند دندان های دايمی جانشين گويند. يعني 20 عدد از دندان های دايمی كه به جای 20 عدد دندان شیری در می آيند. دندان های دايمی جانشين نام دارد ( دندان های 1 تا 5 دايمی). بقيه دندان های دايمی كه رويش آنها ارتباطی به افتادن دندان شیری ندارد را دندان دايمی غير جانشين می نامند. ( دندان های 6و7و8).

 

معمولا اولين دندان دايمی كه رويش می كند، دندان آسيای بزرگ اول يا دندان شماره 6 است و چون اين دندان در حدود 6 سالگی در می آيد، دندان 6 سالگی نام دارد. محل اين دندان در پشت دندان آسيای دوم شیری است و بدون اين كه دندان شیری بيفتد، اين دندان رويش می كند. به عبارت ديگر اولين دندان دايمی غير جانشين كه در پشت دندان های شیری رويش می كند، دندان 6 سالگی است. به دليل اينكه رويش اين دندان، با افتادن دندان شیری همراه نيست، بسياري از والدين فكر می كنند كه اين دندان هم شیری است و با اطمینان اين كه اگر دندان شیری بيفتد، دندان ديگری بجای آن می رويد، كوششی براي تمیز نگهداشتن آن نمی نمایند به اين تريتب دندان 6 سالگی بايد تا آخر عمر در دهان باقي بماند، خيلي زود پوسيده شده و ازبين می رود. در ابتدای رويش، دندانها استعداد بيشتری براي پوسيدگی دارند و بايستی در تمیز نگه داشتن آنها دقت بيشتری كرد. بی توجهی به دندان 6 سالگی باعث پوسيدگی شديد آن و در موارد زيادی منجر به از دست رفتن اين دندان می شود. دندان در 6 سالگی، الگوی رويش ساير دندان های دائمی است و رويش صحيح و مرتب بقيه دندانها به وجود دندان 6 سالگی بستگی دارد.

 

تعداد دندان های دايمی 32 عدد است. تعداد 28 عدد از آنها در سن 6 تا 12 سالگی رويش می كند. دندان های عقل معمولا از 17 سالگی به بعد در می آيند.
تعداد دندان های دايمی در هر نيمه فك 8 عدد است كه به ترتيب از خط وسط بطرف عقب عبارتست از :
دندان پيشین میانی. كه بطور قراردادی با شماره 1 نشان داده می شود.
دندان پيشین طرفی يا شماره 2.
دندان نيش يا شماره 3.
دندان آسيای كوچك اول يا شماره 4.
دندان آسيای كوچك دوم يا شماره 5.
دندان آسيای بزرگ اول يا شماره 6 يا دندان 6 سالگی.
دندان آسيای بزرگ يا شماره 7.
دندان آسيای بزرگ سوم يا شماره 8 يا دندان عقل.
براي نامگذاری اين دندانها همانند دندان های شیری علامت اختصاری به كار می رود ولي در اين حالت از شماره دندان ها استفاده می شود.
دندان های دايمی برای داشتن تغذيه سالم. تكلم صحيح و حفظ زيبايی چهره به كار می روند و همانند بقيه اعضای بدن برای تمام عمر پيش بينی شده اند. لذا مراقبت و نگه داری آن ها از ابتدای رويش ضروری است.

 

در دهان يك انسان بالغ 32 دندان وجود دارد، چهار عدد از آن ها كه بعد از بقيه دندان ها در آخر قوس‌های دندانی رويش می‌يابند دندان های عقل نامیده مي‌شوند. سن تقريبی شروع تشكيل آن ها در استخوان فك 10-9 سالگی بوده، تاج در 14 سالگی كامل شده و در سال های آخر دوره نوجوانی شروع به رويش در داخل استخوان نموده و بعد از 16 سالگی در دهان ظاهر می‌گردند. وجه تسمیه اين دندان زمان رويش آن ها به داخل حفره دهان است كه مصادف با بلوغ فكری است. در طی رشد و تكامل فكين معمولاً جا برای رويش اين دندانها فراهم ميیگردد. دندان عقل اگر درست و به جا رويش يابد ، مثل بقيه دندان ها مفيد و موثر در سيستم جونده بوده و در اين موارد نبايد كشيده شوند.

دندان های عقل نهفته كدامند؟
اگر فك متناسب با رويش دندان رشد كافی نداشته باشد و يا به عبارت ديگر با رشد فك جا برای رويش اين دندان فراهم نگردد و يا جهت و مسير رويش آن ها غير عادی باشد، قادر به رويش نبوده و در استخوان نهفته می‌مانند.

تشخيص دندان نهفته در فك چگونه است؟
دندان پزشكان با معاينه داخل دهان و با كمك راديوگرافی، وجود دندان های عقل نهفته را تشخيص می‌دهند.

دندان عقل نهفته چه عوارضی دارد؟
دندان های نهفته مشكلات عديده‌ای را می توانند در آينده ايجاد نمایند:
1 - عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفته‌ای كه قسمتی از آن به محيط دهان باز شده به طور مكرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناك می‌گردد.
2 - عفونت استخوان.
3 - آبسه و سلوليت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسيده و باعث تخريب دندان و استخوان مي‌گردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهاي نرم گونه، گردن، حلق و زير زبان سرايت كند ايجاد آبسه و يا تورم منتشر بافت نرم را كه سلوليت نامیده مي‌شود مي‌كند كه توام با درد، تب، تورم ، قرمزی و اشكال در بازكردن دهان خواهد بود.
4 - صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ريشه دندان مجاور ممكن است باعث تحليل ريشه آن شود.
5 - ايجاد كيست؛ كيسه نازكی تاج دندان رويش نيافته را در استخوان فك در برگرفته است كه بعد از رويش دندان به داخل حفره دهان از بين می رود. اگر دندان رويش نيابد ممكن است بزرگ شده و تبديل به كيست گردد. كيست‌ها تدريجاً بزرگ شده و سبب تخريب و تضعيف استخوان و مشكلات بعدی می‌گردند.
6 - درد؛ يك دندان عقل نهفته می‌تواند ايجاد دردهای با علت نا مشخص و منتشر به نواحی سر و گردن نماید.
7 - حركت دندانی؛ اعتقادی وجود دارد كه ممكن است فشار ناشی از اين دندان ها سبب بی نظمی در رديف دندانها شود كه از نظر علمی ثابت شده نمی باشد.

دندان های عقل نهفته را چه بايد كرد؟
اگر دندان پزشك تشخيص دهد كه دندانی قادر به رويش نیست، بايد آن را كشيد.

زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع مي‌باشد؟
اين دندان ها تا جایي كه قادر به رويش باشند، بطرف سطح حركت مي‌كنند و معمولاً در سطح پشتی دندان های آسيای بزرگ دوم گير می‌افتند و جلوتر نمی‌روند. اين حالت معمولاً در سنين 16 تا 17 سالگی اتفاق افتاده و بهترين زمان برای درآوردن آن هاست. در اين سن به دليل وجود كيسه رويشي بزرگی كه تاج دندان را در بر گرفته و همچنين به اين علت كه ريشه دندان هنوز رشد نكرده و كوتاه می باشد، كشيدن آن ها را آسان می‌كند، ضمن اين كه از بروز عوارض فوق‌الذكر و عوارض حين جراحی نيز پيشگيری می‌شود.

بی حسی موقت؛ در بعضی افراد ريشه‌هاي كامل شده، مجاور كانال عصبي بوده و كشيدن دندان ممكن است باعث بی حسی كوتاه مدت و گاهی طولانی شود.

سينوزيت؛ سينوس فك بالا يك حفره بزرگ و طبيعی است. بر اثر شكل‌گيری و طويل شدن ريشه دندان عقل بالا، ممكن است مجاورت ريشه با سينوس خيلی نزديك شده و در حين كشيدن حفره سينوس باز شده و يا عفونی گردد.

درآوردن ديرتر دندان های عقل تا سنين بالاتر و سالمندي چه مشكلاتی دارد؟
موكول نمودن درآوردن دندان های عقل به سنين سالمندی ممكن است مشكلات زیر را به همراه داشته باشد:
- با افزايش سن تراکم استخوان بیشتر شده و ممكن است كشيدن دندان را سخت‌تر كند.
- التيام ضعيف تر بعد از كشيدن دندان.
- پوسيدگي دندان های مجاور .
- احتمال فك جوش شدن دندان .
- احتمال شكسته شدن استخوان در افراد پير در حين جراحی و درآوردن دندان.
- كاهش تحمل بيمار به دليل شرايط سني و درمان های پزشكی از قبيل مصرف داروهای قلبی، ريوی و...

 

 

بازگویی از وب سایت اداره سلامت دهان و دندان

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

 


spacer

ارسال ایمیل     لبخند زیبا را صفحه خانگی خود کنید!      افزودن به My Favorite      پاسخگوی آنلاین

"کلیه حقوق مادی و معنوی این تارنما متعلق به دکتر کامران ایازی است"