در دهان يك انسان بالغ 32 دندان وجود دارد، چهار عدد از آن ها كه بعد از بقيه دندان ها در آخر قوسهای دندانی رويش میيابند دندان های عقل نامیده ميشوند. سن تقريبی شروع تشكيل آن ها در استخوان فك 10-9 سالگی بوده، تاج در 14 سالگی كامل شده و در سال های آخر دوره نوجوانی شروع به رويش در داخل استخوان نموده و بعد از 16 سالگی در دهان ظاهر میگردند. وجه تسمیه اين دندان زمان رويش آن ها به داخل حفره دهان است كه مصادف با بلوغ فكری است. در طی رشد و تكامل فكين معمولاً جا برای رويش اين دندانها فراهم ميیگردد. دندان عقل اگر درست و به جا رويش يابد ، مثل بقيه دندان ها مفيد و موثر در سيستم جونده بوده و در اين موارد نبايد كشيده شوند. دندان های عقل نهفته كدامند؟ اگر فك متناسب با رويش دندان رشد كافی نداشته باشد و يا به عبارت ديگر با رشد فك جا برای رويش اين دندان فراهم نگردد و يا جهت و مسير رويش آن ها غير عادی باشد، قادر به رويش نبوده و در استخوان نهفته میمانند. تشخيص دندان نهفته در فك چگونه است؟ دندان پزشكان با معاينه داخل دهان و با كمك راديوگرافی، وجود دندان های عقل نهفته را تشخيص میدهند.
دندان عقل نهفته چه عوارضی دارد؟ دندان های نهفته مشكلات عديدهای را می توانند در آينده ايجاد نمایند: 1 - عفونت لثه؛ لثه پوشاننده دندان نهفتهای كه قسمتی از آن به محيط دهان باز شده به طور مكرر دچار عفونت و التهاب شده و دردناك میگردد. 2 - عفونت استخوان. 3 - آبسه و سلوليت؛ اگر عفونت لثه درمان نشود به استخوان رسيده و باعث تخريب دندان و استخوان ميگردد. اگر عفونت از استخوان بگذرد و به بافتهاي نرم گونه، گردن، حلق و زير زبان سرايت كند ايجاد آبسه و يا تورم منتشر بافت نرم را كه سلوليت نامیده ميشود ميكند كه توام با درد، تب، تورم ، قرمزی و اشكال در بازكردن دهان خواهد بود. 4 - صدمه به دندان مجاور؛ دندان نهفته با فشار بر ريشه دندان مجاور ممكن است باعث تحليل ريشه آن شود. 5 - ايجاد كيست؛ كيسه نازكی تاج دندان رويش نيافته را در استخوان فك در برگرفته است كه بعد از رويش دندان به داخل حفره دهان از بين می رود. اگر دندان رويش نيابد ممكن است بزرگ شده و تبديل به كيست گردد. كيستها تدريجاً بزرگ شده و سبب تخريب و تضعيف استخوان و مشكلات بعدی میگردند. 6 - درد؛ يك دندان عقل نهفته میتواند ايجاد دردهای با علت نا مشخص و منتشر به نواحی سر و گردن نماید. 7 - حركت دندانی؛ اعتقادی وجود دارد كه ممكن است فشار ناشی از اين دندان ها سبب بی نظمی در رديف دندانها شود كه از نظر علمی ثابت شده نمی باشد. دندان های عقل نهفته را چه بايد كرد؟ اگر دندان پزشك تشخيص دهد كه دندانی قادر به رويش نیست، بايد آن را كشيد. زمان مناسب درآوردن آنها چه موقع ميباشد؟ اين دندان ها تا جایي كه قادر به رويش باشند، بطرف سطح حركت ميكنند و معمولاً در سطح پشتی دندان های آسيای بزرگ دوم گير میافتند و جلوتر نمیروند. اين حالت معمولاً در سنين 16 تا 17 سالگی اتفاق افتاده و بهترين زمان برای درآوردن آن هاست. در اين سن به دليل وجود كيسه رويشي بزرگی كه تاج دندان را در بر گرفته و همچنين به اين علت كه ريشه دندان هنوز رشد نكرده و كوتاه می باشد، كشيدن آن ها را آسان میكند، ضمن اين كه از بروز عوارض فوقالذكر و عوارض حين جراحی نيز پيشگيری میشود. بی حسی موقت؛ در بعضی افراد ريشههاي كامل شده، مجاور كانال عصبي بوده و كشيدن دندان ممكن است باعث بی حسی كوتاه مدت و گاهی طولانی شود. سينوزيت؛ سينوس فك بالا يك حفره بزرگ و طبيعی است. بر اثر شكلگيری و طويل شدن ريشه دندان عقل بالا، ممكن است مجاورت ريشه با سينوس خيلی نزديك شده و در حين كشيدن حفره سينوس باز شده و يا عفونی گردد. درآوردن ديرتر دندان های عقل تا سنين بالاتر و سالمندي چه مشكلاتی دارد؟ موكول نمودن درآوردن دندان های عقل به سنين سالمندی ممكن است مشكلات زیر را به همراه داشته باشد: - با افزايش سن تراکم استخوان بیشتر شده و ممكن است كشيدن دندان را سختتر كند. - التيام ضعيف تر بعد از كشيدن دندان. - پوسيدگي دندان های مجاور . - احتمال فك جوش شدن دندان . - احتمال شكسته شدن استخوان در افراد پير در حين جراحی و درآوردن دندان. - كاهش تحمل بيمار به دليل شرايط سني و درمان های پزشكی از قبيل مصرف داروهای قلبی، ريوی و... |